Yalihuyuk.com – Konya

Dokuztaş deyip geçmeyin (ÖZEL HABER)

 

Gelişen teknoloji çocuklardan büyüğüne kadar yaşamımızı değiştirdiği bir gerçek.

02 Aralık 2010 - 23:03 'de eklendi ve 236 kez görüntülendi.
Dokuztaş deyip geçmeyin (ÖZEL HABER)

 

Gelişen teknoloji çocuklardan büyüğüne kadar yaşamımızı değiştirdiği bir gerçek.

Eskilerde oynan çocuk oyunları günümüzde şekil olarak tamamen değişse de Yalıhüyük’te yaşatılan  bu oyun,  bizleri dokuztaş oyununu araştırmamıza yöneltti.
Çarşı meydanında bazı günler birkaç kişinin bir araya gelerek oynadığı dokuztaş oyunu İlçe halkının tarihi değerlerine ne kadar sahip çıktığının bir göstergesi olsa gerek.
Dokuztaş oynarken objektiflerimize takılan bu kareleri ve videolar bölümünde yayınladığımız görüntüleri izlerken eskilere doğru zihin jimnastiği yapacağınızı düşünüyoruz.
İşte bu yüzden dokuztaş oyununu devam ettiren Hasan Yıldız,Ahmet Ceran ,Sadettin Sezer,Yahya Aksoy ve Bekir Alptekin’in oynadığı bu oyunu sizler için görüntüledik.
Aşağıda isimleri aynı olsada  dokuztaş ve dokuztaş(kumalak) oyunun farkını paylaşıyoruz.

Günümüzde Dokuztaş Oyunu Nasıl Oynanır
Dokuz taş oyuncuların taşlarıyla bir sıra oluşturmaya çalıştığı bir oyundur. Bir yere iç içe üç kare çizilir ve kenarları orta noktalarından birleştirilir. Böylece 12 köşede ve 12 kenar üzerinde olmak üzere 24 nokta ortaya çıkar.

Oyunun başında, iki oyuncu sırayla birer birer taşlarını noktalara yerleştirir. Dokuzar taş yerleştirildikten sonra sırayla hamle yapmaya başlanılır. Yatay, dikey veya çapraz bir üçlü dizebilen oyuncu rakibinin bir taşını dışarı atma yani “kırma” hakkı kazanır. Fakat bir üçlü dizi içindeki taşlar kırılamaz. Eğer tüm hepsi üçlülerin bir parçasıysa herhangi biri kırılabilir.
İki taşı kalan oyuncu, oyunu kaybeder.

4 bin yıllık kumalak(dokuztaş) oyunu

Tarihi araştırmalarda bu oyunun Sakalar, Hunlar ve Göktürkler döneminde oynandığı belirtilmektedir. Günümüzde pek çok Türk halkında unutulan bu oyun konar göçer bozkır hayatını son yüzyıllara kadar devam ettiren Kazak Kırgız, Türkmen ve Altay gibi bazı Türk halkları arasında muhafaza edilmektedir. Oyuna adını veren “kumalak” Kazak Türkçesinde koyun veya keçinin zeytin gibi siyah ve yuvarlak dışkısına verilen addır. Nitekim, dokuz kumalak oyununu, genelde koyun ve keçi güden çobanlar oynamışlardır. Diğer taraftan Kazak Türkçesi’nde bezelye, bilye gibi “kumalaga” benzeyen fal veya oyun taşları da “kumalak” olarak adlandırılmaktadır. Buradan yola çıkarak “dokuz kumalak” oyununu “dokuz taş” oyunu olarak Türkiye Türkçesine aktarabiliriz. Fakat, bunu Anadolu’da yaygın olan ve pek çoğumuzun çocukluğumuzda oynadığımız iç içe üç dikdörtgen şekil üzerinde dokuz taşı üçlü bir sıraya getirmeye çalışarak oynadığımız “dokuz taş” oyunu ile karıştırmamalıyız. Çünkü bu iki oyun birbirine hic benzememektedir.

 

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER