|
Kendilerine mahsus beste ile okunan halk şarkılarına Türkü denmektedir. Türkülerin,Varsağı,Kayabaşı,Türk mani,Çukurova,Bozlak Kerem,Kesik Kerem ve Karacaoğlan gibi birçok türleri vardır. Aralarındaki fark güfteden değil ezgisindendir.
Konya'da en çok söylenen türküler, Bozlak ve Çukurova ile oynak makamlarıdır. Süratli okunduklarından oyun havası da denilir. Selçuklulardan bu yana devamlı çoğalıp gelen türkülerimiz sanat değerini ve geçmiş dönemlerin hissiyat ve fikirlerini müşahede etmekte olup diğer taraftan da hasret, tepki, ilenme, isyan etme, kafa tutma, ezgi, dilek, ağıt, yakınma, eğlence ve acımalar nakış nakış işlenmektedir.
Konya türkülerinde güfte ve saz ikilisi büyük bir uyum içindedir. Seçilen her söz aynı tef ve kaşık seslerine adapte edilmiştir. Anadolu'nun zengin folklor hazinesinden biri de Konya'nın mahalli motif ve güzellikleri ile süslü türkülerdir. Eski dönemlerden Mevlevi dergahlarında semâ ayini içinde Konyalı müzisyenler kendi aralarında muhabbet yaparken oturak alemlerinde beste yapıp türkü söylemişler. Konya türküleri muhabbet toplantıları oturak alemlerinde bir arada sunulur. Konya türkülerinde bazıları:
Konya Peşrevi,Sandıklı,Sabahın Seher Vakti,Menteşeli,Sille,Asabilsem,İçme Beyim, Urfalıyım, Mapushane, Üsküdar, Saffet Efendi,Turnalar,Bülbül,Aksaray Develisi, Efendim, Divan. Nafiledir Sevgilim,Aksinne,Karanfil,Çay Kenarı,Karakoyun,Emmiler,Enginli Yüksek Kayalarımız,Çıbık Telden Bağlamam,Lima,Süpürgesi Yoncadan,Aslan Mustafa'm,Kozan Dağı,Necip Oğlan,Bağlar Gazeli,Tosun At,Şerif Hanım,Memberi,Elmalı. Atımı Bağladım,Furun Üstünde Furun,Eczanenin Şişeleri,Camiinin Mazini Yok,Alim,Evlerinin Önü,Tatar,Eşme Kaya,Kabak,Elmaların Yongası,Güldibi Belleniyor, Baygın Cemilem,Hocam,Sabab Oğlanın, Karamanlı, Mezar Arası,Candarmalar, Hafız Mektebden Gelir, Mapus Damlarına Serdim Postu,Yeşilim. SİLLE TÜRKÜSÜ
Şu silleden gece geçtim görmedim Aman aman Acı tatlı sular içdim ölmedim Aman Aman Ben o yardan vaz mı geçdim geçmedim Aman Aman Şu Sille'nin çelenleri tahtadan Aman Aman Ben istemem patlak başlı softadan Aman Aman Evlerinin önü zeytin ağacı Aman Aman Dökülür yaprağı kalır ağacı Aman Aman Nedir sevdiğim bunun ilacı Aman Aman KONYA METHİYESİ Aşk u şevkle kurulmuştur binâsı Konya'nın Anın içûn bâd-ı Cennettir hevâsı Konya'nın Hıcrile mahbûbunu kılmış müzeyyen âşıkı Davet etmiş destine almış Hüdâsı, Konya'nın Hor gezer âdemleri emmâ veli irfân olur Hafızı gayet çeri, âlimleri umman olur Hasılı ol katre âbın nüş eden arslan olur Galiba toprağının bu iktizâsı, Konya'nın Açtı candan yâreyi gûş eyledik neyle kudüm Biz anın dervişiyiz inkârımız yok bil-umüm Şah-ı kutb'ul ârifin'dir Hazret'i Mollâ-yı Rûm Şüphesiz makbûl Hak'tır evliyâsı, Konya'nın Bülbül elhan eylemez bu beldede vakt-ı seher Zikr-i Mevlâna'ya mâni olmuş ol mürg meğer Heft-i kişverde hezârân âşık "Ya Hû" çeker Zümre-i nâdân değildir müptelâsı, Konya'nın Evliyasın eyleyim dersen bir bir hesab Eylersem icmal, tafsilin olur bin cilt kitab Sen de eyla bâb-ı Mevlâna'ya durma intisâb Ordadır âşıkların açık livâsı, Konya'nın Konya'da Eflâtun misâli vardır çok ricâl Gösterir Ayine-i İskenderî'den hûb cemâl Bulunur civâr-ı Mevlânâ'da erbâb-ı kemâl Her şebin, rûz eylemiş Şems'in ziyâsı, Konya'nın Kış olunca donanır ahbâbile vahdet-hâneler Kurulup Pazar-aşk mamûr olur kâşâneler Şems'i aşkın yakar pervâz eder pervâneler Yaz olunca var Meram üzre safâsı, Konya'nın Aşık Şem'i
|